Agenda

Maandag 11 mei. VVAB-borrel

Op de VVAB-borrels - meestal op de tweede maandag in de maand - worden actuele onderwerpen besproken en kunt u kennismaken met bestuurs- en verenigingsleden. De borrels beginnen met een korte inleiding of presentatie.

De eerstvolgende borrel wordt gehouden op maandag 11 mei, op de gebruikelijke plaats in de Keizersgrachtkerk, Keizersgracht 566, om 17.30 uur.

Op deze borrel vertelt Sjoerd Soeters over de reis naar Denemarken die hij in het najaar samen met cultuurhistorica Frederieke Upmeijer organiseert voor Pied a Terre Reizen. Soeters is in Kopenhagen een aantal jaren bezig geweest met de realisatie van een wijk in het zuidelijk havengebied van deze stad. Het programma bestaat uit een mix van moderne architectuur en kunst, en combinaties van beide. Een van de beste Deense architecten uit de 20ste eeuw is Jorn Utzon, die we vooral kennen van zijn Sydney Opera House (1973), maar in zijn eigen land prachtige patio-huizen en een bijzondere kerk heeft gebouwd.
Tijdens deze lezing vertelt Soeters waarom de reis naar Kopenhagen ook interessant is voor onze leden. De onderwerpen die tijdens deze excursie aan bod zullen komen sluiten naadloos aan op de in september georganiseerde conferentie over stedenbouw en de door hem uitgesproken Geurt Brinkgreve-lezing op 27 oktober vorig jaar.

U hoeft zich voor deze activiteit niet in te schrijven.

Excursies en lezingen

Dinsdag 19 mei. Hanneke Ronnes en Wouter van Elburg over Sloop

Op dinsdagavond 19 mei, organiseert het Grachtenmuseum een lezing met auteurs Hanneke Ronnes en Wouter van Elburg van het boek Sloop, in het kader van de tentoonstelling Amsterdam, bijna gesloopt. Zij onderzochten de vele planmatige afbraakprojecten in de stad 1800 en nu. In golven werden er huizen, straten en hele woonwijken gesloopt. Erfgoedbeschermers, krakers en bewoners van bedreigde buurten hebben delen van de oude stad kunnen redden. In het boek en tijdens de lezing wordt de dynamiek van utopie en protest geanalyseerd, waarbij Amsterdam model staat voor de grootschalige sloop en de protesten daartegen die elke Nederlandse stad getekend hebben.

Plaats/tijd: Dinsdag 19 mei 2026, Grachtenmuseum, Herengracht 386, 18.00 uur. Je hebt een ticket nodig, maar met museumkaart is die gratis.

[Koop hier je e-ticket]

Zaterdag 13 juni. Migratie als DNA van Amsterdam

Migratie is diep verankerd in het DNA van Amsterdam. Al sinds de zestiende eeuw vestigen zich er jaarlijks duizenden nieuwkomers, zowel van het Nederlandse platteland als van ver daarbuiten. Tegelijkertijd verlaten velen de stad, soms nadat ze er generaties lang gewoond hebben. Dat voortdurend in- en uitademen leidt, zowel vroeger als nu, ook tot spanningen of zelfs tot uitsluiting, zoals onder andere de geschiedenis van joodse, Surinaamse en Marokkaanse Amsterdammers laat zien. Tegelijkertijd vormt die continue migratie de motor van de enorme diversiteit die de stad aan het IJ kenmerkt. Jan Lucassen laten zien hoe al die ingezetenen en buitenstaanders door de eeuwen heen met elkaar omgingen en hoe zij Amsterdam maakten tot de stad van vandaag de dag.
Jan Lucassen is emeritus hoogleraar internationale en comparatieve sociale geschiedenis aan de VU en Fellow van het IISG. Hij studeerde geschiedenis in Leiden en promoveerde in 1984 in Utrecht op Migratie arbeid in Europa 1600-1900. Hij doceerde geschiedenis in o.m. Utrecht, Hull, Wageningen, Amsterdam en schreef vele boeken over het onderwerp migratie. Sinds 2004 is hij lid van de KNAW. Zijn meest recente boek is De wereld aan het werk.
Plaats/tijd: Zaterdag 13 juni, Keizersgrachtkerk, Keizersgracht 566, 11.00 uur, inloop 10.30 uur. Prijs 10,- euro voor leden, 15,- voor niet-leden.

Vrijdag 19 juni. Excursie naar de nieuwe UB op het Binnengasthuisterrein

In september 2025 is de nieuwe universiteitsbibliotheek (UB) van de Universiteit van Amsterdam (UvA) geopend in het Universiteitskwartier. De nieuwe UB is gevestigd in het voormalige Binnengasthuisziekenhuis, dat onder supervisie van architect Van Stigt volledig is gerenoveerd en uitgebreid met nieuwbouw. De VVAB heeft in het verleden haar steentje bijgedragen aan het behoud van het Binnengasthuisterrein en we kunnen nu het resultaat bewonderen van deze strijd. Medewerkers van de UB zullen u rondleiden door het gebouw. Hoogtepunt is de prachtige overdekte binnenplaats van de UB, een zeer aansprekende ontmoetingsruimte met trappenhuis en sfeervolle kleuraccenten. De UB biedt ruimte aan 1100 studieplekken, daarnaast zijn er zalen en zaaltjes voor onderwijs en samenwerkingsprojecten. De UB op het Binnengasthuisterrein is de hoofdbibliotheek van de UvA, er zijn verschillende andere bibliotheek- en studielocaties, zoals bv. het Roeterseiland, Science Park, PC Hoofthuis en het AMC.
De wortels van de bibliotheek gaan terug tot 1578, toen werden de boeken uit kerken en kloosters samengebracht in een stadsbibliotheek in de Nieuwe Kerk. In 1632 verhuisde de collectie naar de Agnietenkapel, de plek van het Athenaeum Illustre (de voorloper van de UvA). Pas toen het Athenaeum in 1877 de status van universiteit kreeg, werd de stadsbibliotheek de universiteitsbibliotheek. In de 20e eeuw raakten de collecties verspreid over tientallen instituuts- en faculteits-bibliotheken in de stad. De nieuwe UB in het Universiteitskwartier is dus ook een belangrijke stap in de concentratie van de collecties en het bieden van een centrale, moderne studieomgeving voor iedereen.

Zie verder het artikel over de nieuwe UB in ons blad Binnenstad: Een terugblik op de strijd om het Binnengasthuisterrein.

Plaats/tijd: Vrijdag 19 juni (let op: de excursie van 15 mei is naar deze nieuwe datum verplaatst!), Universiteitsbibliotheek, Vendelstraat 2, verzamelen voor de ingang, 14.00 uur. Prijs 10,- euro voor leden, 15,- euro voor niet-leden.

VOLGEBOEKT

Geurt Brinkgreve-lezing Sjoerd Soeters

Op 1 november sprak architect en stedenbouwkundige Sjoerd Soeters de jaarlijkse Geurt Brinkgreve-lezing uit. Voor hen die het gemist hebben, volgt nog een uitgeschreven tekst. Hieronder is de presentatie te downloaden.

Soeters begon in 1979 als zelfstandig architect in Amsterdam en kwam na tien jaar 'architectuur' tot het inzicht dat een stad niet enkel wordt gemaakt door losse gebouwen. Voortaan zou hij zich in de eerste plaats met stedenbouw bezighouden. Daaruit is een reeks plannen voortgekomen, zoals die voor het Java-eiland, Sluseholmen in Kopenhagen, Holland Park in Diemen en - op verzoek van de VVAB - een alternatief plan voor de Sluisbuurt. Zijn uitgangspunten ontleent hij aan de stedenbouwkundige principes van de historische stad. In zijn lezing hamerde hij erop altijd eerst een plan voor de openbare ruimte te maken. Om een prettige stad te laten ontstaan, met ruimten waar men elkaar kan ontmoeten, dient de (verkeers)ruimte volgens hem 'gekrompen' te worden en besloten door bebouwing.

[Presentatie] (PDF-bestand)